Cyfrowy Paszport Produktu (DPP)

Cyfrowy Paszport Produktu (Digital Product Passport – DPP) już wkrótce stanie się obowiązkiem dla europejskich firm. Wprowadza go obowiązujące od 2024 roku rozporządzenie Ecodesign for Sustainable Products Regulation. ESPR stanowi kluczowy element Europejskiego Zielonego Ładu oraz gospodarki obiegu zamkniętego.

Z tego artykułu dowiesz się:

• Czym jest DPP i jaka jest rola usług zaufania
• Jakie produkty obejmuje DPP
• Jaki jest harmonogram wdrażania DPP
• Jak zapewnić wiarygodność i integralność danych w DPP
• Jakie są kluczowe skutki dla przedsiębiorstw
• Jaka jest rola usług zaufania (eIDAS) w DPP
• Jakie są warunki skutecznego działania DPP
• Dlaczego warto wcześniej wdrożyć rozwiązania związane z DPP

Czym jest DPP i jaka jest rola usług zaufania

Rozporządzenie Ecodesign for Sustainable Products Regulation (ESPR) 2024/1781 obowiązuje od 2024 roku.  Jednym z jego kluczowych elementów jest Cyfrowy Paszport Produktu. 

Digital Product Passport (DPP)  gromadzi, przechowuje i udostępnia informacje o produkcie. Od produkcji, przez dystrybucję i użytkowanie, aż po recykling lub utylizację. Obejmuje m.in. skład i pochodzenie surowców, trwałość, możliwość naprawy, ślad środowiskowy czy zgodność z wymaganiami regulacyjnymi. Producenci i dostawcy mają zapewnić rzetelność, aktualność, spójność i dostępność danych przez długi czas.

Szczegóły DPP określa rozporządzenie z 29 kwietnia 2026. Laying down the implementation arrangements for the digital product passport registry under Regulation (EU) 2024/1781. Dane zapisane w DPP będą dostępne np. poprzez kod QR lub NFC dla organów nadzoru, jak i uczestników łańcucha dostaw oraz konsumentów. Celem DPP jest zwiększenie przejrzystości rynku i wsparcie zrównoważonej produkcji.

Jakie produkty obejmuje DPP?

Obowiązek wdrożenia DPP nie pojawi się dla wszystkich produktów jednocześnie. Będzie stopniowo rozszerzany do roku 2030. Pierwsza fala wdrożeń powinna rozpocząć się od roku 2027, kiedy zaczną obowiązywać przepisy sektorowe dla pierwszych kategorii produktów.

Ale już w 2026 roku ruszy centralny rejestr DPP (registry) i pojawią się szczegółowe wymagania. Na dostosowanie się do nich przedsiębiorstwa dostaną okres przejściowy.

Centralny rejestr DPP  będzie pełnił funkcję systemu identyfikacji, rejestracji i weryfikacji paszportów produktów oraz podmiotów uczestniczących w systemie. Pierwszym realnym zastosowaniem DPP będą baterie.

Produkty objęte pierwszą falą regulacji:

• tekstylia i odzież
• opony
• meble i materace
• produkty pośrednie (np. żelazo, stal, aluminium)
• elektronika i sprzęt ICT
• baterie (na podstawie odrębnych regulacji sektorowych)
• produkty budowlane

W następnych etapach DPP obejmie kolejne grupy produktów i docelowo większość fizycznych wyrobów wprowadzanych na rynek UE.

Jaki jest harmonogram wdrażania DPP?

Jak zapewnić wiarygodność i integralność danych w DPP? 

Aby DPP spełniał swoją funkcję, dane produktowe muszą być:

• przypisane do konkretnego podmiotu
• odporne na nieautoryzowane modyfikacje
• możliwe do zweryfikowania w czasie
• uznawane prawnie w całej UE

Mówiąc krótko, oznacza to wymóg integralności, autentyczności, identyfikowalności i dostępności danych w całym cyklu życia produktu.

Jakie są kluczowe skutki dla przedsiębiorstw?

Nowe regulacje oznaczają dla firm nie tylko obowiązek wdrożenia DPP. Aby zostać uczestnikami systemu, potrzebują również mechanizmów identyfikacji i weryfikacji tożsamości. DPP to jest również zmiana podejścia do zarządzania danymi. Przede wszystkim do gromadzenia oraz utrzymywania ustrukturyzowanych danych produktowych w całym łańcuchu dostaw.. Oznacza to objęcie wszystkich uczestników życia produktu od dostawców surowców po dystrybutorów i podmioty zajmujące się recyklingiem.

Równocześnie przedsiębiorstwa będą musiały zapewnić ciągłą aktualizację tych danych. Na przykład w sytuacji naprawy produktu lub zmiany składu materiałowego. W praktyce to odejście od jednorazowego raportowania na rzecz dynamicznego zarządzania informacją. Istotnym wyzwaniem będzie integracja danych pochodzących od wielu podmiotów oraz spójne podejście technologiczne oraz organizacyjne.

Niespełnienie wymagań DPP może zablokować dostęp do rynku Unii Europejskiej, ponieważ produkty bez paszportu nie będą wprowadzane do obrotu.

Jaka jest rola usług zaufania (eIDAS) w DPP?

Usługi zaufania odgrywają kluczową rolę w funkcjonowaniu rejestru Cyfrowego Paszportu Produktu (DPP). Są podstawą procesu identyfikacji i weryfikacji podmiotów korzystających z systemu oraz rejestracji i aktualizacji danych DPP. Zapewniają bezpieczeństwo i skutki prawne dla danych cyfrowych w całej UE. Reguluje je rozporządzenie eIDAS (UE 910/2014 rozszerzone rozporządzeniem UE 2024/1183 z 11 kwietnia 2024).

Do weryfikacji tożsamości uczestników rejestru DPP służyć będą dla osób fizycznych – kwalifikowany podpis elektroniczny, dla prawnych – kwalifikowana pieczęć elektroniczna. Kwalifikowane usługi zaufania posłużą również do zapewnienia integralności danych oraz generowania dowodów rejestracji.

Dowody będą zabezpieczone kwalifikowaną pieczęcią elektroniczną i znacznikiem czasu, co nada im wartość dowodową. Informacje przypisane do produktu nie mogą być zmienione w sposób nieautoryzowany i można jednoznacznie ustalić ich źródło (niezaprzeczalność).

Dzięki wykorzystaniu usług zaufania dane zawarte w DPP zyskują również uznawalność prawną w całej Unii Europejskiej. Ma to kluczowe znaczenie w kontekście transgranicznego obrotu towarami i kontroli regulacyjnych. Rozporządzenie eIDAS zapewnia jednolite zasady uznawania podpisów i pieczęci elektronicznych we wszystkich państwach członkowskich.

Kwalifikowane usługi zaufania zapewnią także interoperacyjność pomiędzy systemami i państwami członkowskimi. Pełna interoperacyjność DPP będzie zależała od przyjętych standardów technicznych i architektury systemów wdrażanych w ramach tego ekosystemu. Dodatkowo kwalifikowane usługi zaufania gwarantują długoterminową dostępność danych oraz ich wartość dowodową, Jest to istotne zarówno dla audytów, jak i ewentualnych postępowań administracyjnych lub sądowych.

Usługi zaufania stanowią w DPP  fundament mechanizmów zapewniających kontrolę dostępu, identyfikowalność podmiotów, integralność danych oraz możliwość audytu zdarzeń w czasie.

Dlaczego usługi zaufania są istotne z perspektywy rynku?

Według analiz branżowych DPP docelowo obejmie około 1,1 mln przedsiębiorstw. Cyfrowy portfel dotyczy nawet od 10 do 20 mld produktów dla 450 mln obywateli i konsumentów na rynku Unii Europejskiej. Producenci, importerzy, dystrybutorzy, organy nadzoru oraz użytkownicy końcowi będą potrzebować danych wiarygodnych, integralnych i identyfikowalnych.

Wykorzystanie usług zaufania nie wymaga budowania nowych narzędzi od podstaw. Dzięki temu wdrożenie jest szybsze, bardziej efektywne i tańsze. Koszt usług zaufania nie wpływa istotnie na całkowity koszt obsługi DPP.  Pozostaje relatywnie niski w stosunku do pozostałych komponentów systemu. Co szczególnie docenią małe i średnie przedsiębiorstwa.

Zastosowanie usług zaufania zapewnia także spójność regulacyjną z innymi obszarami cyfrowymi w Unii Europejskiej. Pozwala to uniknąć fragmentacji i rozbieżnych interpretacji wymagań w różnych państwach UE.

Jednoznaczne przypisanie danych oraz ich weryfikacja w czasie chroni  rynek i konsumentów przed fałszywymi deklaracjami produktowym i wspiera walkę z greenwashingiem.

Jakie są warunki skutecznego działania DPP? 

Cyfrowy Paszport Produktu przyspiesza transformację gospodarki w kierunku zrównoważonej i opartej na danych. Aby skutecznie zadziałał, DPP wymaga mechanizmów zapewniających wiarygodność danych oraz identyfikację podmiotów.

Naturalnym rozwiązaniem są kwalifikowane usługi zaufania – jako uregulowana i powszechnie stosowana infrastruktura w UE. Zabezpieczają dane, ale również zapewniają moc prawną, interoperacyjność i dostępność w czasie. Bez usług zaufania trudno zbudować DPP –  funkcjonalny, skalowalny i akceptowalny w całej Unii Europejskiej.

Kluczowe wnioski:

Wymóg integralności i identyfikowalności danych jest systemowy/prawny/regulacyjny

Dane mają być trwałe, przypisane do podmiotu i odporne na manipulację. Dokładnie te funkcje realizują e-podpisy, e-pieczęcie i znaczniki czasu.

Skala wdrożenia wymaga automatyzacji

DPP będzie dotyczył milionów produktów. Kluczowe są mechanizmy masowego uwierzytelniania danych.

Weryfikacja podmiotów i operacji oparta na usługach zaufania

Usługi zaufania będą wymagane do weryfikacji podmiotów i operacji na danych. Nie tylko jako opcjonalny mechanizm zabezpieczający.

Interoperacyjność i transgraniczność są wymagane „by design”

DPP opiera się na przepisach UE dla wszystkich państw członkowskich. System musi zapewniać pełną interoperacyjność oraz uznawalność skutków prawnych i operacji w ujęciu transgranicznym.  Zapewnią to kwalifikowane usługi zaufania zgodne z eIDAS.

Rok 2026 to etap przygotowawczy rynku

Rok 2026 to budowa infrastruktury przed wejściem pierwszych regulacji. Jednocześnie – czas wyboru partnerów, rozwiązań oraz integracji z systemami i procesami biznesowymi.

Warto wcześniej wdrożyć DPP

Wczesne wdrożenie i integracja usług zaufania zapewni gotowość operacyjną w momencie wejścia w życie obowiązków dla poszczególnych grup produktów. Ograniczy również ryzyka związane z późniejszym dostosowaniem do wymagań.