Jak usługi zaufania wspierają cyberbezpieczeństwo i wymagania NIS2?

Z tego artykułu dowiesz się:

• Czym są usługi zaufania? Poznaj najważniejsze rodzaje kwalifikowanych usług zaufania oraz ich znaczenie dla bezpieczeństwa cyfrowego organizacji.
• NIS2 – nowe podejście do cyberbezpieczeństwa. Dowiedz się, jakie wymagania dotyczące zarządzania ryzykiem i bezpieczeństwa nakłada NIS2 na podmioty kluczowe i ważne.
• Jak usługi zaufania wspierają zgodność z NIS2? Sprawdź, w jaki sposób podpisy, pieczęcie, znaczniki czasu oraz usługi walidacji i konserwacji wspierają bezpieczeństwo danych, rozliczalność i przygotowanie do audytów.
• Dlaczego warto wdrożyć kwalifikowane usługi zaufania? Poznaj najważniejsze korzyści wynikające z wykorzystania kwalifikowanych usług zaufania w organizacji.

Usługi zaufania a NIS2 jak wspierać cyberbezpieczeństwo i zgodność regulacyjną

Cyfryzacja usług publicznych i biznesowych powoduje, że zaufanie do tożsamości cyfrowej oraz bezpieczeństwo systemów teleinformatycznych stają się kluczowymi elementami funkcjonowania organizacji. Dwa najważniejsze europejskie akty prawne w tym obszarze to rozporządzenie eIDAS (oraz eIDAS 2.0) regulujące usługi zaufania oraz dyrektywa NIS2, której celem jest podniesienie poziomu cyberbezpieczeństwa podmiotów kluczowych i ważnych. W Polsce implementację wymagań NIS2 przewiduje ustawa o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa (KSC).

Choć oba akty prawne mają różny zakres, wzajemnie się uzupełniają – usługi zaufania zapewniają wiarygodność transakcji elektronicznych, natomiast NIS2 koncentruje się na odporności infrastruktury i zarządzaniu ryzykiem cyberbezpieczeństwa.

Dyrektywa NIS2 wprowadza nowe wymagania dotyczące cyberbezpieczeństwa dla tysięcy organizacji w całej Europie. Firmy objęte regulacją muszą wdrożyć odpowiednie środki zarządzania ryzykiem, zabezpieczyć komunikację, kontrolować dostęp do systemów oraz zapewnić możliwość wykazania działań podczas audytów i kontroli.

Czym są usługi zaufania?

W realizacji tych wymagań istotną rolę odgrywają kwalifikowane usługi zaufania zgodne z eIDAS. Usługi zaufania obejmują rozwiązania umożliwiające bezpieczne potwierdzanie tożsamości oraz integralności dokumentów elektronicznych. Co istotne, dyrektywa NIS2 wyraźnie wskazuje na rolę kwalifikowanych usług zaufania w budowaniu cyberbezpieczeństwa. Zgodnie z art. 24 dyrektywy NIS2 państwa członkowskie powinny zachęcać podmioty kluczowe i ważne do korzystania z kwalifikowanych usług zaufania, które wspierają realizację wymagań dotyczących identyfikacji, integralności danych, rozliczalności działań oraz bezpiecznej komunikacji.

Do kwalifikowanych usług zaufania zgodnych z eIDAS należą między innymi:

• kwalifikowany podpis elektroniczny
  
• kwalifikowana pieczęć elektroniczna
  
• kwalifikowany znacznik czasu
  
• usługa rejestrowanego doręczenia elektronicznego
  
• usługi kwalifikowanej walidacji i kwalifikowanej konserwacji podpisów i pieczęci elektronicznych
  

Usługi te świadczone są przez kwalifikowanych dostawców usług zaufania, którzy podlegają nadzorowi oraz muszą spełniać wymagania określone w przepisach dotyczących usług zaufania. W Polsce funkcjonowanie krajowej infrastruktury zaufania nadzoruje minister cyfryzacji. Rejestr kwalifikowanych dostawców usług publikuje Narodowe Centrum Certyfikacji (NCCert).

NIS2 – nowe podejście do cyberbezpieczeństwa

Dyrektywa NIS2 znacząco rozszerza obowiązki organizacji uznanych za podmioty kluczowe i ważne. Główne wymagania obejmują:

• wdrożenie systemu zarządzania bezpieczeństwem informacji,
• zarządzanie ryzykiem cyberbezpieczeństwa,
• zabezpieczenie łańcucha dostaw,
• zarządzanie incydentami,
• zapewnienie ciągłości działania,
• regularne szkolenia pracowników oraz nadzór kierownictwa nad bezpieczeństwem.

Celem NIS2 jest zwiększenie odporności organizacji na cyberataki oraz ograniczenie skutków incydentów bezpieczeństwa.

Jak usługi zaufania wspierają zgodność z NIS2?

Usługi zaufania stanowią jeden z fundamentów realizacji wymagań NIS2. W praktyce wspierają organizacje poprzez:

Potwierdzanie tożsamości użytkowników

Kwalifikowane certyfikaty umożliwiają jednoznaczną identyfikację osób i organizacji wykonujących działania w systemach przedsiębiorstwa. Pozwala to ograniczyć ryzyko nieuprawnionego dostępu oraz zwiększa rozliczalność operacji.

Ochrona integralności dokumentów i danych

Podpisy i pieczęcie elektroniczne pozwalają wykazać, że dokument nie został zmieniony od momentu podpisania. To ważny element ochrony informacji oraz realizacji polityk bezpieczeństwa wymaganych przez NIS2.

Bezpieczna komunikacja i wymiana informacji

Usługi zaufania wspierają elektroniczny obieg dokumentów oraz wymianę informacji pomiędzy organizacjami, partnerami i administracją publiczną przy zachowaniu wysokiego poziomu bezpieczeństwa i wiarygodności.

Dowody na potrzeby audytu i kontroli

Znaczniki czasu, podpisy i pieczęcie tworzą wiarygodny ślad audytowy, który pozwala wykazać kiedy, przez kogo i na jakiej podstawie wykonano określone działania.

Przykładowo, podpis elektroniczny pozwala jednoznacznie potwierdzić autora dokumentu, znacznik czasu potwierdza moment jego podpisania, a kwalifikowana pieczęć elektroniczna umożliwia wiarygodne potwierdzanie dokumentów generowanych przez organizację.

Szczególnie istotną rolę w zapewnieniu długoterminowej wiarygodności dokumentów cyfrowych odgrywają kwalifikowane usługi walidacji i konserwacji podpisów oraz pieczęci elektronicznych. Kwalifikowana usługa walidacji umożliwia wiarygodne potwierdzenie ważności podpisu lub pieczęci elektronicznej w momencie ich składania oraz w późniejszym okresie. Z kolei kwalifikowana usługa konserwacji podpisów i pieczęci elektronicznych pozwala zachować ich wartość dowodową przez wiele lat, nawet po wygaśnięciu wykorzystanych certyfikatów lub zmianach technologicznych.

Dlaczego warto wdrożyć kwalifikowane usługi zaufania?

Wdrożenie kwalifikowanych usług zaufania pomaga organizacjom skuteczniej realizować wymagania NIS2, a jednocześnie przynosi szereg korzyści biznesowych i organizacyjnych, takich jak:

• zwiększenie poziomu cyberbezpieczeństwa organizacji,
• ograniczenie ryzyka nieautoryzowanych zmian w dokumentach,
• potwierdzenie tożsamości użytkowników i organizacji,
• wsparcie zgodności z wymaganiami NIS2 i KSC
• uznawalność prawna w całej Unii Europejskiej,
• łatwiejsze przygotowanie do audytów i kontroli.

Podsumowanie

NIS2 i usługi zaufania realizują wspólny cel jakim jest budowa bezpiecznego środowiska cyfrowego. NIS2 określa, jak organizacje powinny zarządzać bezpieczeństwem swoich systemów, natomiast usługi zaufania dostarczają narzędzi zapewniających wiarygodność i integralność elektronicznych transakcji oraz dokumentów. W praktyce skuteczne wdrożenie wymagań NIS2 będzie w wielu przypadkach opierało się właśnie na wykorzystaniu kwalifikowanych usług zaufania. Certum oferuje komplet kwalifikowanych usług zaufania wspierających budowę bezpiecznych procesów cyfrowych. Dzięki nim organizacja może nie tylko przyspieszyć cyfryzację procesów, ale również wzmocnić bezpieczeństwo, zgodność regulacyjną oraz gotowość do spełnienia wymagań NIS2