2026-05-05
eCoC, EUCARIS i NAP – jak bezpiecznie i zgodnie z regulacjami przekazywać świadectwa zgodności od 2026 r.
Już od 5 lipca 2026 r. producenci i podmioty wprowadzające pojazdy na rynek UE będą zobowiązane do przekazywania świadectw zgodności wyłącznie w postaci elektronicznej (eCoC – Certificate of Conformity). Oznacza to konieczność funkcjonowania trzech kluczowych elementów: ustrukturyzowanego pliku XML, bezpiecznego podpisu lub pieczęci elektronicznej zgodnej z eIDAS oraz dostępu do systemu EUCARIS poprzez National Access Point (NAP).
W praktyce eCoC nie jest tylko zmianą formalną, ale realnym procesem IT, w którym istotną rolę odgrywają rozwiązania z obszaru podpisów elektronicznych, pieczęci i usług zaufania, umożliwiające automatyczną, wiarygodną i transgraniczną wymianę danych z administracją publiczną w całej Unii Europejskiej.
Zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2018/858 oraz aktami wykonawczymi, producent lub upoważniony podmiot wprowadzający pojazd na rynek UE ma obowiązek udostępniać świadectwo zgodności w ustrukturyzowanej formie elektronicznej (eCoC), zamiast wyłącznie w wersji papierowej.
Czym jest eCoC?
Electronic Certificate of Conformity (eCoC) to cyfrowe świadectwo potwierdzające, że dany pojazd spełnia wymagania techniczne, bezpieczeństwa i środowiskowe określone w ramach unijnego systemu homologacji. W przeciwieństwie do dokumentu papierowego, eCoC ma postać pliku XML, którego struktura i zakres danych zostały sformalizowane na poziomie UE i są przeznaczone do automatycznego przetwarzania przez systemy administracyjne.
Obowiązek przekazywania eCoC przez EUCARIS
Zgodnie z przepisami wykonawczymi Komisji Europejskiej, producenci są zobowiązani do udostępniania eCoC za pośrednictwem systemu EUCARIS (European Car and Driving Licence Information System) do właściwych organów homologacyjnych i rejestracyjnych w państwach członkowskich UE.
System EUCARIS pełni rolę paneuropejnej infrastruktury wymiany danych o pojazdach i prawach jazdy. W kontekście eCoC umożliwia on:
- bezpieczne przekazywanie danych eCoC między producentami a administracją publiczną,
- dostęp wielu państw członkowskich do tych samych, spójnych danych,
- automatyczne wykorzystanie eCoC w procesach rejestracji pojazdów.
National Access Point (NAP) – kluczowy element architektury
Dostęp do EUCARIS realizowany jest nie bezpośrednio, lecz poprzez tzw. National Access Point (NAP). NAP to węzeł techniczny, który umożliwia przesyłanie danych eCoC do EUCARIS i dalej do odpowiednich organów krajowych.
Istotne cechy NAP:
- eCoC może zostać wysłane przez dowolnie wybrany NAP z listy dostępnych punktów,
- NAP nie musi być powiązany z producentem pojazdu, krajem produkcji ani krajem pierwszej rejestracji,
- wybór NAP jest decyzją organizacyjną i techniczną podmiotu przekazującego eCoC,
- nie wszystkie państwa członkowskie utrzymują własny NAP – w takich przypadkach wymagane jest skorzystanie z NAP innego kraju UE.
Dzięki temu modelowi możliwe jest elastyczne podłączenie się do europejskiego systemu wymiany danych bez konieczności lokalnej integracji w każdym państwie.
Wymagania techniczne dla eCoC
Techniczne specyfikacje dotyczące formatu i wymiany eCoC są publikowane i utrzymywane w ramach inicjatyw UE, w szczególności w ekosystemie EUCARIS. Szczegółowe informacje obejmują m.in.:
- strukturę pliku XML (opartą na schemacie IVI – Initial Vehicle Information),
- zakres wymaganych pól danych,
- zasady walidacji technicznej,
- wymagania dotyczące podpisu elektronicznego i integralności danych.
Podpisy elektroniczne i integralność danych
Zgodnie z regulacjami UE, eCoC musi być zabezpieczone przy użyciu zaawansowanego lub kwalifikowanego podpisu elektronicznego albo pieczęci elektronicznej, zgodnych z rozporządzeniem eIDAS, tak aby zapewnić jednoznaczne powiązanie dokumentu z jego wystawcą, integralność danych, możliwość weryfikacji dokumentu we wszystkich państwach członkowskich UE oraz długoterminową wiarygodność (LTV) dokumentu elektronicznego.
Znaczenie eCoC dla rynku i administracji
W skali Unii Europejskiej rocznie produkowanych jest ok. 14,8 mln pojazdów, z których każdy musi posiadać świadectwo zgodności. Od 5 lipca 2026 r. wszystkie nowe pojazdy objęte homologacją UE będą wymagały elektronicznego świadectwa zgodności (eCoC) przekazywanego w ustrukturyzowanej formie XML przez system EUCARIS, co oznacza obsługę milionów elektronicznych eCoC rocznie w ramach paneuropejskiej infrastruktury danych.
Wprowadzenie eCoC i wykorzystanie National Access Points (NAP) w ramach systemu EUCARIS jest kolejnym krokiem w stronę cyfryzacji procesów regulacyjnych w Unii Europejskiej. Rozwiązanie to ogranicza obieg dokumentów papierowych, upraszcza procesy rejestracyjne, zwiększa spójność i dostępność danych oraz umożliwia automatyczną weryfikację informacji o pojeździe w skali całej UE.
W kontekście nadchodzących zmian warto już dziś rozpocząć przygotowania do obsługi eCoC, aby zapewnić ciągłość i zgodność procesów rejestracyjnych od 2026 r. Sprawdź rozwiązanie przeznaczone do eCOC